السيد احمد بن زين العابدين العلوي العاملي
10
شرح كتاب القبسات
ساخت كه فارابى وابن سينائى كه طي قرون متمادى مورد لعن وتكفير ومايه ننگ قرار گرفته بودند بوسيلة دانشمندانى مانند ميرداماد تطهير گرديدند وبعنوان « الشريك المعلم » و « الشريك الرئاسيّ » « 39 » ياد شدند وأرسطو وافلاطونى كه پيش از آن با شناعت وزشتى ياد مىشدند أولى بعنوان « مفيد الصناعة » و « معلم المشائين » ودومى بعنوان « أفلاطون الشريف » و « أفلاطون الإلهي المتأله » « 40 » خوانده شدند ودر سخنرانى كه تحت عنوان : « احياء فلسفه اسلامى در دوره صفوى با ارجاع خاص به ميرداماد » در سمپوزيوم اسلام در برخورد با مدرنيسم در موسسه بين المللى انديشه وتمدّن اسلامى مالزى در مرداد سال 1370 ايراد كرد اين موضوع را بصورت تفصيل بر أهل علم عرضه داشت وچون در آن سخنرانى اشارهاى خاص به ميرداماد شده بود مناسب دانست كه متن آن سخنرانى را در آغاز كتاب حاضر بهمان صورتي كه در مجموعهء سخنرانيهاى آن سمپوزيم آمده بياورد « 41 » . در پايان اين سرآغاز پرسشى را بايد مطرح ساخت وآن اينكه اين بىتوجّهى به علم وفرهنگ كه در آغاز اين گفتار از آن بحث گرديد وستيزگى وخصومت با نشر ميراث فرهنگى وعلمي كه در ميان مقاله از آن سخن رفت معلول چه علّتى مىتواند باشد اين مورخان وجامعهشناساناند كه بايد علت آن را جستجو وكشف كنند كه چرا در طي هزار سال اين دشمنى با دانش ودانشمندان وقاهريت جاهلان ومقهوريت عالمان بدون هيچگونه تغيير ودگرگونى ادامه پيدا كرده است . اگر هزار سال پيش ناصر خسرو در كتاب جامع الحكمتين خود مىگويد : « وبعلت كافر خواندن اين علما لقبان مر كساني را كه علم آفرينش دانند ، جويندگان چون وچرا خاموش گشتند وگويندگان اين علم خاموش ماندند وجهل بر خلق مستولى شد خاصه بر أهل زمين ، كه خراسان است وديار مشرق » « 42 » . ودر ديوان خود مىگويد :
--> ( 39 ) . رجوع شود به فهرست اعلام كتاب القبسات ذيل « فارابى » و « ابن سينا » ( 40 ) . ماخذ پيشين ذيل « أرسطو » و « أفلاطون » ( 41 ) . اين مجموعه در سال 1996 جزو انتشارات موسسهء بين المللى انديشه وتمدن اسلامى در كوالالامپور چاپ شده است . ( 42 ) . جامع الحكمتين ، ناصر خسرو ( تهران 1332 ه ش ) ، ص 16 .